Zachęcające wyniki stosowania rywaroksabanu – substancji czynnej leku Xarelto® firmy Bayer - u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym

Jako badanie II fazy mające na celu określenie dawki, badanie ATLAS ACS TIMI 46 było zaprojektowane w sposób umożliwiający ocenę bezpieczeństwa i skuteczności rywaroksabanu w rosnących, łącznych dawkach dobowych od 5 mg do 20 mg. Rywaroksaban podawano raz i dwa razy na dobę, oceniając łącznie osiem różnych schematów dawkowania. Do badania zakwalifikowano niemal 3 500 pacjentów, którzy otrzymali standardowe leczenie przeciwpłytkowe – mała dawka kwasu acetylosalicylowego w monoterapii lub w skojarzeniu z lekiem z grupy tienopirydyn, takim jak klopidogrel. Następnie pacjentów randomizowano do grup otrzymujących dodatkowo rywaroksaban albo placebo przez sześć miesięcy.

„Było to solidne badanie, w którym osiągnęliśmy główny cel, jakim było ustalenie optymalnego sposobu dawkowania, który będzie wykorzystany w dalszej ocenie rywaroksabanu w dużym badaniu klinicznym III fazy z udziałem pacjentów z ACS” – powiedział dr Gibson. „W badaniu stwierdzono korzyści związane ze stosowaniem rywaroksabanu (względem placebo), co pokazuje, że nawet u pacjentów, którzy otrzymują standardowe leczenie przeciwpłytkowe można jeszcze osiągnąć dodatkowe korzyści”

Pierwszorzędowym punktem końcowym dla oceny skuteczności był zgon, zawał serca (MI), udar lub ciężkie, nawracające niedokrwienie wymagające rewaskularyzacji. Stosowanie rywaroksabanu wiązało się z 21-procentową względną redukcją ryzyka (RRR) wystąpienia pierwszorzędowego punktu końcowego dla oceny skuteczności (p=0,1) oraz z 31-procentową, statystycznie istotną RRR wystąpienia drugorzędowego punktu końcowego, jakim był zgon, MI lub udar (p=0,028), co wskazywało na zgodny trend dotyczący skuteczności dla wszystkich dawek.

Bezpieczeństwo oceniano przez pomiar klinicznie istotnego krwawienia, zdefiniowanego jako złożone kryterium obejmujące poważne krwawienie wg TIMI, mniej istotne krwawienie wg TIMI, a także jakiekolwiek zgłoszone zdarzenie dotyczące krwawienia, które wymagało pomocy medycznej. Ta bardzo czuła miara krwawienia stanowiła szerszą definicję w porównaniu z innymi standardowymi definicjami. Tak jak oczekiwano, u pacjentów leczonych rywaroksabanem częstość krwawienia w porównaniu z placebo była większa, gdy rywaroksaban stosowano jednocześnie z leczeniem przeciwpłytkowym, przy czym zaobserwowano istotny trend w kierunku zależności od dawki (p<0,001). Jednak żadne z ramion badania nie zostało zatrzymane z powodu nasilonego krwawienia. Częstość występowania klinicznie istotnego krwawienia była następująca: placebo: 3,3%, rywaroksaban 5 mg: 6,1%, 10 mg: 10,9 %, 15 mg: 12,7%, 20 mg: 15,3%. Większość przypadków krwawienia (82%) została sklasyfikowana jako krwawienie wymagające pomocy medycznej, a nie jako krwawienie poważne lub mniej istotne wg TIMI. Podczas tego badania nie stwierdzono, żeby lek wywierał toksyczne działanie na wątrobę.

Dla dwóch z dawek, tych które wybrano do dalszej oceny w kluczowym badaniu III fazy – 2,5 mg i 5 mg dwa razy na dobę – stwierdzono (choć było to niezamienne statystycznie ze względu na niewielki rozmiar próby) najlepszą równowagę pomiędzy skutecznością i bezpieczeństwem. Wartość RRR wyniosła 46% dla złożonego kryterium oceny skuteczności (zgon, MI lub udar), gdy rywaroksaban podawano w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym, oraz 45%, gdy rywaroksaban podawano w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym i tienopirydyną. Częstość poważnych krwawień wg TIMI wynosiła 1,2% w każdej grupie.

ATLAS ACS TIMI 51

W grudniu 2008 r. ma się rozpocząć globalne badanie III fazy, ATLAS ACS TIMI 51, w którym może potencjalnie wziąć udział do 16 000 pacjentów. Podobnie jak w badaniu II fazy, wszyscy pacjenci będą otrzymywać standardowe leczenie przeciwpłytkowe, a następnie zostaną losowo przypisani do grup otrzymujących rywaroksaban w dawkach 2,5 mg lub 5 mg albo placebo, dwa razy na dobę, przez co najmniej sześć miesięcy. Pierwszorzędowy punkt końcowy dla oceny skuteczności będzie złożony i obejmie: zgon z przyczyn sercowo naczyniowych, zawał serca lub udar. Pierwszorzędowym punktem końcowym dla oceny bezpieczeństwa będą poważne zdarzenia dotyczące krwawienia wg TIMI, niezwiązane z zabiegiem pomostowania tętnic wieńcowych (CABG). Ogólne informacje na temat tego badania będą dostępne na stronie internetowej www.clinicaltrials.gov. „Biorąc pod uwagę zachęcające efekty po podaniu leku, jakie obserwowaliśmy w badaniu ATLAS ACS TIMI 46, jesteśmy pewni, że dokonaliśmy właściwego wyboru dawek, które będą oceniane w badaniu III fazy i cieszy nas, że możemy przejść z substancją czynną leku Xarelto do następnego etapu naszego programu badań klinicznych dotyczących tego ważnego wskazania” – powiedział dr Kemal Malik, kierujący Działem Globalnego Rozwoju, członek Zarządu firmy Bayer Schering Pharma AG.

Informacje o ACS

Ostry zespół wieńcowy (ACS) występuje wówczas, gdy tętnica wieńcowa ulega zablokowaniu przez zakrzep krwi, co zmniejsza dopływ krwi do serca. Zdarzenia określane mianem ACS obejmują zawał serca, potocznie określany jako atak serca, a także niestabilną dławicę piersiową (bardzo ciężką chorobę, która zwiastuje możliwość wystąpienia zawału serca w krótkim czasie). ACS jest częstym i zagrażającym życiu następstwem choroby wieńcowej (CHD), która każdego roku powoduje śmierć około 7,2 miliona osób na całym świecie. „ACS jest przewlekłym, zagrażającym życiu stanem, który wymaga codziennego podawania leków” – powiedział Przewodniczący Badania, Eugene Braunwald, M.D., Distinguished Hersey Professor of Medicine w Harvard Medical School i Przewodniczący Grupy Badawczej TIMI. „Podczas gdy istnieją ugruntowane metody leczenia, to jednak potrzebne są dodatkowe sposoby,, dzięki którym można by było poprawić efekty leczenia uzyskiwane u pacjentów. Z niecierpliwością oczekujemy rozpoczęcia tego kluczowego badania”.

Informacje o leku Xarelto® (rywaroksaban)

Lek Xarelto jest zarejestrowany w Unii Europejskiej do zapobiegania Żylnej Chorobie Zakrzepowo-Zatorowej (VTE) u dorosłych pacjentów poddawanych planowym zabiegom całkowitej aloplastyki stawu biodrowego lub kolanowego. Kolejne wnioski o dopuszczenie do obrotu złożono w ponad 10 innych krajach świata, w tym w Stanach Zjednoczonych. Dzięki rozbudowanemu programowi badań klinicznych, lek Xarelto jest obecnie najdokładniej zbadanym doustnym, bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa na świecie. Wliczając 16 000 planowanych pacjentów z badania III fazy ATLAS ACS TIMI 51 oczekuje się, że w programie badań klinicznych z zastosowaniem leku Xarelto weźmie udział łącznie ponad 60 000 pacjentów, co pozwoli ocenić ten lek w zapobieganiu i leczeniu wielu różnych ostrych i przewlekłych zaburzeń krzepnięcia krwi, w tym w leczeniu VTE, zapobieganiu udarom u pacjentów z migotaniem przedsionków i zapobieganiu VTE u pacjentów hospitalizowanych z przyczyn niechirurgicznych. Lek Xarelto wynaleziono w laboratoriach firmy Bayer w Wuppertalu, w Niemczech, a kliniczne etapy rozwoju prowadzone są wspólnie przez firmy Bayer HealthCare oraz Johnson & Johnson Pharmaceutical Research & Development, L.L.C. Więcej informacji na temat zakrzepicy znajduje się na stronie internetowej www.thrombosisadviser.com, a dodatkowe informacje na temat leku Xarelto przedstawiono na stronie internetowej www.xarelto.com. Pełna prezentacja badania ATLAS ACS TIMI 46 znajduje się na stronie internetowej www.timi.org.